تارخ انتشار: سه شنبه 22 اسفند 1396 - 08:25
کد خبر : 38308
110 بازدید

نگاهی به آیین‌های سنتی شهرهای ایران؛

چگونه چهارشنبه‌سوری را جایگزین چهارشنبه‌سوزی کنیم؟

مردم اقصی نقاط کشورمان فرا رسیدن آخرین چهارشنبه سال را با برگزاری مراسم‌هایی خاص جشن می‌گیرند.

چگونه چهارشنبه‌سوری را جایگزین چهارشنبه‌سوزی کنیم؟

به گزارش نگارانه به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان؛ چهارشنبه سوری یکی از جشن‌های ایرانی است که در آخرین شب چهارشنبه سال برگزار می‌شود. این جشن ملی پیش از اسلام در زمان مشخصی برگزار نمی‌شد، اما با ورود اسلام به کشورمان در آخرین شب چهارشنبه سال برگزار شد؛ زیرا اعراب روز چهارشنبه را روز نحس و شومی می‌دانند.

بنا بر این گزارش، واژه چهارشنبه‌سوری از دو واژه چهارشنبه و سوری تشکیل شده است. واژه سور به معنی جشن است. در دوران باستان در روز چهارشنبه‌سوری آتش بزرگی برافروخته می‌شد که تا برآمدن خورشید روشن می‌ماند. مردم با پریدن از روی این آتش می‌خواندند: «زردی من از تو/سرخی تو از من»

آیین‌های چهارشنبه‌سوری در اقصی نقاط ایران‌زمین؛ از حاجت‌خواهی از توپ مروارید تا قاشق‌زنی

شایان ذکر است؛ در اصل مراسم برافروختن آتش در مراسم چهارشنبه‌سوری و پریدن از روی آن نشانگر مراسمی برای تطهیر و پاک‌سازی مذهبی در میان زرتشتیان بود. البته چهارشنبه‌سوری جشنی نیست که به دین یا قومیت خاصی وابسته باشد. به عنوان مثال تهرانیان در گذشته در شب چهارشنبه‌سوری حاجت خود را از توپ مروارید می‌خواستند. توپ مروارید، توپ نظامی است که پیش از این در میدان ارگ تهران و روبه روی نقاره‌خانه قدیم قرار گرفته بود. این توپ نظامی بزرگ در سال ۱۲۳۳ شمسی به دستور فتحعلی شاه قاجار و به دست اسماعیل اصفهانی ساخته شده بود.

تهرانی‌ها هم‌اکنون مراسم خاصی برای روز چهارشنبه‌سوری ندارند، زیرا نسل جدید آشنایی چندانی از ریشه چهارشنبه‌سوری و آیین‌های سنتی آن ندارند. اما خوب است بدانیم، برای جشنی بزرگ و آیینی مثل چهارشنبه سوری نه تنها در تهران قدیم، که هنوز در بسیاری از شهرهای کشورمان آیین ها و آداب مختلفی برای پایکوبی وجود دارند. مثلاً؛

مردم خراسان در روز چهارشنبه‌سوری در قالب مراسم علفه برای خوش‌آمدگویی به درگذشتگان، حلوا یا نوعی نان روغنی به نام چلپک را می‌پزند و آن را با یک کاسه آب روی پشت‌بام می‌گذارند. مردم شهر‌های مختلف خراسان معتقد هستند روح مردگان در چهارشنبه‌سوری آزاد هستند و به طرف اقوام خود می‌آیند.

آیین‌های چهارشنبه‌سوری در اقصی نقاط ایران‌زمین؛ از حاجت‌خواهی از توپ مروارید تا قاشق‌زنی

از آیین‌های دیگری که مردم شهر‌های مختلف خراسان در روز چهارشنبه‌سوری برگزار می‌کنند، می‌توان به کوزه شکستن اشاره کرد. مردم این دیار در روز چهارشنبه‌سوری مقداری نمک را به نشانه بدبختی، مقداری زغال را به نشانه سیاه‌روزی و یک سکه را به نشانه تنگدستی در یک کوزه می‌گذارند و کوزه را به دست یکی از اعضای خانواده می‌دهند تا آن را از بالای بام به کوچه بیندازد. این فرد هم‌زمان با انداختن کوزه در کوچه این متن را زمزمه می‌کند: «درد و بلای خنه (خانه) را ریختم در کوچه».

در این میان باید گفت: مردم و به خصوص جوانان تبریز پیش از این در روز چهارشنبه‌سوری از روی آب روان می‌پریدند و هم‌زمان با این کار می‌گفتند: «آتیل ماتیل چرشنبه بختیم آچیل چرشنبه».

مردم تبریز در روز چهارشنبه‌سوری از بالای پشت بام خانه‌شان روی سر عابرینی که از کوچه عبور می‌کنند، آب می‌پاشند. این رسم ریشه در دوره ساسانی دارد.

مردم قزوین نیز در شب چهارشنبه‌سوری دختران دم بخت را با جارو از خانه بیرون می‌کردند تا بختشان در سال جدید باز شود.

آیین‌های چهارشنبه‌سوری در اقصی نقاط ایران‌زمین؛ از حاجت‌خواهی از توپ مروارید تا قاشق‌زنی

مردم کردستان و کرمانشاه هم در روز چهارشنبه‌سوری مراسم شال‌اندازی را برگزار می‌کنند. آن‌ها در این روز شالی بلند را از بالای پشت بام به درون خانه‌ها آویزان می‌کردند. صاحب خانه نیز این شال را پر از آجیل و میوه می‌کرد و سپس شال بالا کشیده می‌شد. این مردم در روز چهارشنبه‌سوری تخم‌مرغ می‌شکنند؛ یعنی تخم‌مرغ را رنگ می‌کنند و آن را به صورتی که سرش بیرون باشد در دست می‌گیرند و سپس به تخم‌مرغی که در دست فرد دیگری است می‌زنند. تخم‌مرغ هر شخصی که شکست بازنده است و باید تخم‌مرغی را به فرد برنده بدهد.

آیین‌های چهارشنبه‌سوری در اقصی نقاط ایران‌زمین؛ از حاجت‌خواهی از توپ مروارید تا قاشق‌زنی

خاطرنشان می‌شود؛ قاشق‌زنی رسمی که مردم اکثر شهر‌های کشورمان در روز چهارشنبه‌سوری برگزار می‌شد. زنان در قالب این مراسم چادری را روی سرشان می‌انداختند و به صورت ناشناس با قاشق به کاسه یا قابلمه می‌کوبیدند و به درب خانه دیگران می‌رفتند. اهل خانه نیز کاسه یا قابلمه را می‌گرفتند و پس از آنکه آن را با مشتی آذوقه خشک پر می‌کردند به صاحبش برمی‌گرداندند. قاشق‌زن پس از این که به خانه برمی‌گشت آش ابودردا را با نیت شفای بیماران می‌پخت و بعد از اینکه بخشی از آن را به بیماران خانه می‌داد، مابقی را به فقرا می‌داد.

گفتنی است؛ رسم قاشق‌زنی هم‌اکنون با کمی تغییر برگزار می‌شود.

انتهای پیام/

اخبار مرتبط

  1. محمد علیزاده مهمان خندوانه شد - 30,307 بازدید
  2. بزرگترین نمایشگاه ” بهشت و جهنم” در استان البرز برگزار شد+عکس - 6,514 بازدید
  3. بیوگرافی مینا ساداتی بازیگر سریال تنهایی لیلا + عکس - 5,758 بازدید
  4. اصحاب هنر و ادبیات از مهمترین عوامل تولید فکر و فرهنگ در یک جامعه است / از راه نویسندگی درآمدی کسب نکردم - 5,731 بازدید
  5. پشت صحنه سریال شهرزاد - 5,504 بازدید
  6. روایتی هنرمندانه از امام هشتم/ از ˝قدمگاه˝ تا ˝ضامن آهو˝ فرشچیان - 5,383 بازدید
  7. اسامی آثار بخش مسابقه جشنواره ملی فیلم فجر ۳۶ اعلام شد - 5,051 بازدید
  8. آغاز سریال 100 قسمتی «کیمیا» از مهر + عکس‌های گرجستان - 5,045 بازدید
  9. تشییع پیکر مرحوم علی طباطبائی - 4,821 بازدید
  10. سینمای ایران، سینمای هنری نیست/ با وجود مردم، بازیگران مطرح می شوند - 4,783 بازدید
  11. نمایش سنتی پرده خوانی “معرفی جاذبه های تاریخی شهر کرج” برگزار شد+عکس - 4,332 بازدید
  12. کاریکاتور/از سهل انگاری جناب خوان تا ویزیت دکتر!!؟؟ - 4,284 بازدید
  13. شب یلدا بهانه ای برای باهم بودن - 4,202 بازدید
  14. نقد و بررسی کتاب “پرنیان” در فرهنگسرای الغدیر شهریار برگزار شد+عکس - 4,149 بازدید
  15. «شاهزاده روم» و «پینوکیو» به بخش خارجی جشنواره نوجوانان رفتند - 4,092 بازدید
  16. کاریکاتور/13 آبان؛ روز فریاد مرگ بر آمریکا - 3,998 بازدید
  17. نوشتن مانند نقاشی است باید همه پیرامون را به تصویر کشید - 3,885 بازدید
  18. نقاشی دیواری، هنر شهرآرایی - 3,855 بازدید
  19. نمي توان بوسيله هنر كسب درآمد كرد/ نويسنده نسبت به كارهايش حكم يك مادر را دارد - 3,842 بازدید
  20. علی طباطبایی بازیگر جوان به سوی خانه‌ ابدی‌ تشییع شد - 3,809 بازدید
  21. استفاده از ترانه «تولدت مبارک» برای همگان رایگان شد - 3,764 بازدید
  22. ترکیب دستاوردهای معماری مدرن و کیفیت فضایی معماری گذشته - 3,738 بازدید
  23. مریم قهرمانی:امیدوارم روزی برسد که «مذهب» را از «فرهنگ و هنر» تفکیک کنیم/من واقعاً ولنگاری فرهنگی در استان البرز احساس نمی کنم - 3,697 بازدید
  24. عکس های دیدنی طبیعت از قاب دوربین هنرمند البرزی - 3,634 بازدید
  25. عکس های دیدنی “قاب تنهایی” هنرمند البرزی - 3,621 بازدید
  26. وقتی کودکان جنگ در دنیای رسانه را نقاشی می‌کنند! - 3,594 بازدید
  27. هشت سال دفاع مقدس به روایت تصویر - 3,588 بازدید
  28. نیکی کریمی در پشت صحنه سریال ˝سرزمین کهن˝ / عکس - 3,267 بازدید
  29. جواد رضویان با برنامه ˝سه شو˝ به تلویزیون می‌آید - 3,243 بازدید
  30. حضور در فیلم محمد رسول الله، رایحه ای که زندگی من را دگرگون کرد/ تاثیر کارفرهنگی خیلی بالاتر از هزاران سخنرانی است - 3,186 بازدید
سانس های سینما پرشین
1 10 الی 12
2 16 الی 18

لونه زنبور

کارگردان: برزو نیک نژاد

سانس های سینما هجرت
1 10:30الی 12:30
2 16 الی 18

لونه زنبور

کارگردان: برزو نیک نژاد

سانس های سینما ساویز
1 11 الی 13
2 15 الی 17

لونه زنبور

کارگردان: برزو نیک نژاد

تبلیغ شما

تبلیغ شما

تبلیغ شما

تبلیغ شما

تبلیغات